Vào đầu tháng 8/2026, FIFA đã chính thức hủy bỏ kế hoạch gây tranh cãi về việc thành lập công ty FIFA Forward Enterprise (FFE) và bán cổ phần thương mại các giải đấu lớn như World Cup nam, World Cup nữ và FIFA Club World Cup cho các nhà đầu tư tư nhân. Quyết định này được đưa ra sau làn sóng phản đối mạnh mẽ từ các liên đoàn thành viên, đặc biệt là UEFA, CONCACAF và AFC, cùng với áp lực từ nội bộ FIFA.
Sự kiện này không chỉ định hình lại chiến lược tài chính của FIFA mà còn đặt ra nhiều câu hỏi lớn về tương lai chính trị của tổ chức và vị thế lãnh đạo của Chủ tịch Gianni Infantino.
Những điểm chính cần biết
- FIFA đã hủy bỏ kế hoạch thành lập công ty FIFA Forward Enterprise (FFE) và bán cổ phần thương mại các giải đấu lớn.
- Quyết định này xuất phát từ làn sóng phản đối mạnh mẽ từ các liên đoàn châu lục như UEFA, CONCACAF, AFC và một số quan chức nội bộ FIFA.
- Chủ tịch FIFA Gianni Infantino đối mặt với áp lực lớn về uy tín và vị thế lãnh đạo, có thể ảnh hưởng đến cuộc bầu cử chủ tịch nhiệm kỳ tới.
- Sự kiện làm sâu sắc thêm chia rẽ giữa các liên đoàn và FIFA về vấn đề quản trị và minh bạch.
- Các liên đoàn đang kêu gọi đánh giá độc lập về công tác quản trị FIFA và xây dựng chính sách mới cho tương lai.
Kế hoạch FFE và làn sóng phản đối chưa từng có
Ban đầu, Chủ tịch FIFA Gianni Infantino đã đề xuất một kế hoạch táo bạo nhằm thành lập FIFA Forward Enterprise (FFE), một công ty con được định giá khoảng 20 tỷ USD. Mục tiêu của FFE là quản lý các hoạt động thương mại và tổ chức sự kiện của FIFA, với dự kiến bán tối đa 20% cổ phần cho các nhà đầu tư dài hạn để huy động khoảng 4,2 tỷ USD (hoặc 10 tỷ USD theo một số nguồn tin). Số tiền này được cho là sẽ tái đầu tư vào sự phát triển của bóng đá toàn cầu.
Quỹ Thrive Eternal, do Joshua Kushner dẫn dắt, được nhắc đến như một nhà đầu tư chủ chốt.
Tuy nhiên, kế hoạch này đã vấp phải sự phản đối kịch liệt từ nhiều phía. UEFA, Liên đoàn bóng đá châu Âu, là một trong những tiếng nói mạnh mẽ nhất, cảnh báo rằng “linh hồn và cơ chế quản trị của bóng đá” đang bị đe dọa. UEFA thậm chí còn cân nhắc khả năng tẩy chay các kỳ World Cup nam và nữ trong tương lai nếu kế hoạch được thông qua, nhấn mạnh rằng “các giá trị cốt lõi và quyền quản trị bóng đá không phải là tài sản để đem ra mua bán”.
Không chỉ UEFA, Liên đoàn bóng đá Bắc, Trung Mỹ và Caribe (CONCACAF) và Liên đoàn bóng đá châu Á (AFC) cũng bày tỏ quan ngại sâu sắc và kêu gọi xem xét lại toàn diện kế hoạch. Áp lực còn đến từ nội bộ FIFA, khi một số quan chức cấp cao như cố vấn Carlos Cordeiro và Giám đốc điều hành Kevin Lamour đã từ chức hoặc công khai chỉ trích kế hoạch, cho rằng nó thiếu minh bạch và được xây dựng bởi một cá nhân.
Quyết định hủy bỏ và hệ quả chính trị
Trước làn sóng phản đối không ngừng, vào ngày 31/7/2026 (sáng 1/8/2026 giờ Việt Nam), Chủ tịch FIFA Gianni Infantino đã xác nhận chấm dứt kế hoạch FFE. Ông Infantino cho biết quyết định này được đưa ra sau khi lắng nghe ý kiến từ các bên liên quan, và FIFA nhận thấy dự án đã tạo ra những chia rẽ vượt quá mục tiêu ban đầu là đoàn kết và phát triển bóng đá.
Quyết định này có những hệ quả chính trị sâu rộng. Vị thế của Chủ tịch Gianni Infantino đối mặt với sức ép lớn về uy tín và khả năng lãnh đạo. Nhiều liên đoàn lớn đã bắt đầu tính đến việc tìm kiếm ứng viên cạnh tranh ở cuộc bầu cử chủ tịch FIFA nhiệm kỳ tới. Sự kiện này cũng làm sâu sắc thêm sự chia rẽ giữa các liên đoàn châu lục (UEFA, CONCACAF, AFC) và FIFA, đặc biệt là về vấn đề quản trị và minh bạch.
Các liên đoàn đang kêu gọi một cuộc đánh giá độc lập về công tác quản trị FIFA và xây dựng văn bản chính sách nhằm xác định cơ cấu và giá trị của tổ chức này trong tương lai. Thậm chí, có ý tưởng về việc luân phiên chức Chủ tịch FIFA giữa các liên đoàn châu lục để đảm bảo tính công bằng và đại diện.
Mặc dù đối mặt với nhiều chỉ trích, Infantino vẫn nhận được sự ủng hộ từ Chủ tịch Liên đoàn Bóng đá châu Phi (CAF) Patrice Motsepe và cựu Tổng thống Mỹ Donald Trump, những người cho rằng tương lai của ông nên được quyết định bởi 211 liên đoàn thành viên thông qua bầu cử.
Tác động tài chính và tương lai của FIFA
Việc FIFA hủy bỏ kế hoạch bán cổ phần World Cup sẽ ảnh hưởng như thế nào đến nguồn tài chính và các dự án phát triển bóng đá toàn cầu của FIFA? Kế hoạch FFE được kỳ vọng sẽ huy động hàng tỷ USD để tái đầu tư. Nếu không có nguồn vốn này, FIFA có thể cần tìm kiếm các kế hoạch tài chính thay thế để duy trì các dự án phát triển bóng đá và hỗ trợ các liên đoàn thành viên.
Một số nguồn tin cho rằng FIFA không thiếu tiền và đã có doanh thu gần 13 tỷ USD trong chu kỳ 4 năm trước đó, tăng 72% so với chu kỳ trước. Điều này đặt ra câu hỏi về động cơ thực sự của kế hoạch bán cổ phần và liệu có phải là một nỗ lực để tăng cường quyền lực tập trung hay không. Các nhà đầu tư tư nhân, đặc biệt là quỹ Thrive Eternal của Joshua Kushner, có thể sẽ phải điều chỉnh chiến lược đầu tư của mình sau quyết định này của FIFA.
Sự chia rẽ giữa các liên đoàn châu lục và FIFA sẽ tác động ra sao đến các giải đấu quốc tế và cấu trúc quản trị bóng đá thế giới trong tương lai? Việc các liên đoàn lớn như UEFA, CONCACAF và AFC cùng lên tiếng phản đối cho thấy một sự thay đổi trong cán cân quyền lực và mong muốn về một cơ chế quản trị minh bạch, phân quyền hơn. Điều này có thể dẫn đến những cải cách đáng kể trong cách FIFA vận hành và tương tác với các thành viên của mình.
FIFA sẽ đi về đâu?
Quyết định từ bỏ kế hoạch bán cổ phần World Cup của FIFA là một bước ngoặt quan trọng, phản ánh sự phức tạp trong chính trị bóng đá toàn cầu. Nó cho thấy sức mạnh của sự đoàn kết giữa các liên đoàn thành viên khi đối mặt với những đề xuất gây tranh cãi. Tuy nhiên, sự kiện này cũng để lại nhiều câu hỏi mở về tương lai tài chính của FIFA, vị thế lãnh đạo của Gianni Infantino và cấu trúc quản trị của bóng đá thế giới.
Để duy trì sự ổn định và phát triển bền vững, FIFA sẽ cần tìm ra những giải pháp tài chính mới, đồng thời xây dựng lại lòng tin và sự đồng thuận giữa các liên đoàn, đảm bảo một tương lai minh bạch và công bằng cho môn thể thao vua.
